Je komt de afkorting overal tegen: LLM. Het staat voor Large Language Model, oftewel een groot taalmodel. Het is de motor onder ChatGPT, Claude, Gemini en Llama. In dit artikel leggen we uit wat een LLM is, wat de veelgebruikte termen betekenen, en waarom het uitmaakt welk model je kiest.
Een LLM is een groot taalmodel
De naam verklaart zichzelf als je hem uit elkaar haalt:
- Large — het model is getraind op een enorme hoeveelheid tekst en heeft veel interne "knoppen" (parameters).
- Language — het werkt met taal: het leest en schrijft tekst.
- Model — het is een wiskundig systeem dat patronen heeft geleerd, geen programma met vaste regels.
Een LLM is dus een groot systeem dat taalpatronen heeft geleerd en daarmee tekst genereert.
LLM versus AI versus chatbot
Deze drie termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zitten op verschillende niveaus:
- AI is de brede verzamelterm voor systemen die taken doen waar normaal denkwerk voor nodig is. Een LLM is één soort AI, naast bijvoorbeeld beeldherkenning of spraak.
- LLM is het onderliggende model: de motor die tekst voorspelt. Op zichzelf is het "kaal", zonder interface.
- Chatbot is een toepassing bovenop een LLM: een gespreksvenster, geheugen van het gesprek en soms koppelingen met je data. ChatGPT is de chatbot; het model eronder (bijvoorbeeld GPT) is de LLM.
Kort: een chatbot is de auto die je bestuurt, de LLM is de motor eronder, en AI is de hele categorie voertuigen.
Parameters: de "knoppen" van het model
Je hoort vaak dingen als "een model van 7 miljard parameters" of "70B". Parameters zijn de intern afgestelde waarden die tijdens de training zijn geleerd. Grofweg: meer parameters betekent meer capaciteit om patronen te onthouden, maar ook meer rekenkracht en geheugen om te draaien.
De "B" staat voor billion (miljard). "7B" is 7 miljard parameters, "70B" is er tien keer zoveel.
Waarom zijn er zoveel modellen?
Er is geen "de AI". Er zijn honderden modellen, en ze verschillen op een paar assen:
- Aanbieder. OpenAI (GPT), Anthropic (Claude), Google (Gemini), Meta (Llama), Mistral, en vele anderen.
- Grootte. Van kleine modellen die op een laptop draaien tot gigantische die in datacenters staan.
- Specialisatie. Sommige zijn getraind om te programmeren, andere om te redeneren, weer andere voor korte, snelle antwoorden.
Het belangrijkste onderscheid voor bedrijven behandelen we hieronder apart: is een model open of gesloten?
Open source versus gesloten modellen
Dit onderscheid bepaalt vooral waar je data terechtkomt:
| Type | Wat het betekent | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Gesloten | Je gebruikt het via de API of website van de aanbieder. Je data gaat naar hun servers. | GPT, Claude, Gemini |
| Open | Je kunt het model downloaden en op eigen hardware draaien. Je data blijft bij jou. | Llama, Mistral, Qwen |
Dat verschil tussen open en gesloten bepaalt ook meteen hoe je een model in de praktijk gebruikt. Een gesloten model benader je via de website (ChatGPT of Claude in je browser: makkelijk, maar niet te koppelen aan je eigen systemen) of via de API (je software praat rechtstreeks met het model en je betaalt per token). Een open model kun je daarnaast lokaal draaien op je eigen computer of server, bijvoorbeeld met Ollama: geen tokenkosten en volledige controle, maar je hebt wel geschikte hardware nodig.
Wat maakt het ene model beter dan het andere?
Geen enkel model is overal het beste in. Bij het kiezen let je op:
- Kwaliteit voor jouw taak (schrijven, redeneren, coderen).
- Snelheid — hoe snel komt het antwoord?
- Kosten — prijs per token, of hardware bij lokaal draaien.
- Contextvenster — hoeveel tekst kan het model tegelijk meenemen?
- Privacy — mag je data naar buiten, of moet het lokaal blijven?
Wat je hieruit meeneemt
- Een LLM is een groot taalmodel: de motor onder chatbots en AI-assistenten.
- Parameters ("7B", "70B") zeggen iets over de omvang, maar groter is niet altijd beter.
- Modellen zijn open (zelf te draaien) of gesloten (via een aanbieder), wat vooral voor privacy uitmaakt.
- Kies een model op basis van je taak, budget en privacy-eisen, niet op basis van de hype.
In het volgende artikel kijken we naar een term die steeds vaker opduikt zodra je een LLM aan je eigen tools wilt koppelen: MCP. Wil je liever weten wat een kant-en-klare chatbot bovenop zo'n model kost? Lees dan Wat kost een AI-chatbot?